این مطلب برگرفته از کانال تلگرامی استاد حسین صالحی است.

ابزار

نخست اینکه دوات کتابت را کوچک انتخاب کنید. فضای داخلی دوات از اندازه یک بند انگشت شست بیشتر نشود.

مرکب نسبت به اقلام دیگر باید غلیظ‌تر باشد. حجم مرکب داخل لیقه کمتر از اقلام دیگر باشد؛ به گونه‌ای که اگر دوات را سروته کنید، مرکب به بیرون تراوش نکند.

لیقه حتماً از ابریشم نتابیده باشد. نخ‌های درشت ابریشمِ تابیده و نخ‌شده، برای این قلم به هیچ عنوان مناسب نیست.

هنگام مرکب‌برداری، سعی کنید محل مرکب‌برداری تقریباً در محدوده مشخصی از لیقه باشد؛ یعنی هر بار قلم را حدوداً در یک محل فرود بیاورید. تنظیم میزان مرکب منتقل‌شده به قلم در کتابت بسیار مهم است.

پس از نوشتن هر سطر، حتماً نوک قلم را با استفاده از دستمال مرطوب تمیز کنید؛ به گونه‌ای که مرکب خشک‌شده روی قلم باقی نماند.

سعی کنید ریتم نگارشتان یکنواخت باشد. حرکات قلم را خلاصه‌تر و ساده‌تر در نظر بگیرید.

امکان اصلاح و تراش در قلم کتابت وجود ندارد؛ پس با اطمینان و اعتمادبه‌نفس حرکات را اجرا کنید. اگر درباره کلمه یا اتصالی شک دارید، ابتدا در چکنویس چند بار تمرین کنید تا شاکله کلمه را به دست بیاورید.

زیردستی نباید خیلی نرم باشد. یک یا دو لایه چرم مناسب است.

فشار قلم را کم بگیرید. قلم کتابت بر اثر فشار زیاد، زود از فرم مطلوب خارج می‌شود.

خط‌کشی و صفحه‌آرایی

بهترین صفحه‌آرایی برای کتابت، فرم مستطیل عمودی است؛ تقریباً با نسبت دو به سه.

برای رسیدن به این فرم، لازم است کلمات موجود در متن را شمارش کنید. سپس یک سطر را با قلم خودتان در چکنویس مرقوم بفرمایید تا تصمیم‌گیری درباره طول سطر برایتان مقدور شود. به عنوان مثال، اگر ده کلمه در سطر طول مطلوب را ایجاد کند، ببینید با تعداد کلماتی که در متن وجود دارد چند سطر ایجاد خواهد شد. با احتساب اینکه فاصله سطرها حدود ده تا دوازده نقطه از قلم خودتان خواهد بود، مشخص می‌شود که اندازه سطرها برای ایجاد مستطیل عمودی مناسب است یا خیر.

اگر کم یا زیاد بود، با کم کردن یا افزودن یک کلمه می‌توان به فرم مطلوب رسید. معمولاً در متون آزمون، کم کردن یک کلمه از سطر به افزایش یک سطر در کل صفحه منجر می‌شود.

شعرها برای تنظیم صفحه بسیار مناسب‌اند. در صورتی که متن کوتاه باشد، دو مصرع را می‌توان زیر هم نوشت و دو سطر را به این ترتیب پر کرد.

سطرها را وسط‌چین کنید.

طول سطرها حتماً با هم برابر باشد.

برای خط‌کشی از مداد استفاده کنید.

خط‌های مدادی را زیاد پررنگ نکنید.

پاکیزگی و تمیزی صفحه در کتابت امتیاز دارد.

هنگام نوشتن، زیر دستتان یک برگ کاغذ تحریر بگذارید تا سطرهای پایینی با چربی دست آلوده نشود.

اگر این اتفاق افتاد، با استفاده از دستمال و بزاق دهان چربی را برطرف کنید.

درباره شاکله حروف

جزئیات در قلم کتابت اهمیت چندانی ندارند. در واقع باید ذات و اساس خط درست از کار درآید؛ پس برای اجرای جزئیات وقت زیادی صرف نکنید.

طول قامت کشیده‌ها کوتاه‌تر از حد معمول است. کشیده‌ها را نزدیک به هم انتخاب نکنید. در هر سطر، حداقل یک و حداکثر سه کشیده مطلوب است.

دو نیم‌تخت، یک کشیده محسوب می‌شود.

به هیچ عنوان حروف و کلمات را کمتر از فاصله یک نقطه تحریر نفرمایید. در قلم کتابت، رعایت فاصله بین حروف و کلمات از خود کلمات مهم‌تر است.

از کشیده‌های تخت، مانند «ب» و «ک»، در کتابت به هیچ عنوان استفاده نکنید. البته در شعر و به ضرورت، اشکالی ندارد.

بهتر است کشیده‌ها در سطرهای بالا و پایین، زیر هم نباشند. مطلوب آن است که با زاویه قط قلم، به تدریج به چپ میل کنند. مثلاً اگر کشیده سطر اول در وسط قرار دارد، در سطر دوم در میانه سمت چپ قرار بگیرد. همین ریتم در تمامی سطرها به تناوب اجرا شود.

رعایت کرسی بسیار مهم است. شکستگی در کرسی و بالا و پایین نوشته شدن کلمات در کتابت به چشم می‌آید.

دوایر را کمی جمع‌تر بگیرید.

با توجه به اینکه متن آزمون کوتاه است، از کرسی کردن کلمات روی هم اجتناب کنید.

کشیده معکوس «ی» در کتابت استفاده نمی‌شود.

کلماتی که قامت بلندی دارند را حتی‌الامکان کوتاه‌تر بنویسید.

هیچ‌گونه علامت مشخصه‌ای روی برگه نگذارید.

خیلی زمان صرف تمرین نکنید. کتابت وقت‌گیر است.

نه خیلی سریع و نه خیلی کند؛ باید به ریتم مطلوب خودتان برسید.

برگرفته از کانال تلگرامی استاد حسین صالحی

#حسین_صالحی